ประวัติและความเป็นมา

คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยีได้รับอนุมัติให้จัดตั้งขึ้นเมื่อพ.ศ. 2537 เป็นหน่วยงานใหม่ในแผนพัฒนาการศึกษาฯ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535-3539) โดยเน้นการจัดหลักสูตรแบบ Program oriented เปิดดำเนินการสอน 4 สายวิชา ได้แก่ สายวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ ซึ่งโอนมาจากคณะพลังงานและวัสดุ และเปิดใหม่อีก 3 สายวิชา คือ สายวิชาเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว สายวิชาเทคโนโลยีชีวเคมี และสายวิชาการจัดการทรัพยากรชีวมวลซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนเป็นสายวิชาการจัดการทรัพยากรชีวภาพ โดยมีแผนที่จะผลิตบัณฑิตในระดับประกาศนียบัตร ปริญญาโท และปริญญาเอก เพื่อสนองนโยบายด้านการพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษาของชาติ

เหตุผลที่มีการจัดตั้งคณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี สืบเนื่องมาจากประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรมที่มีแหล่งน้ำและดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ ภูมิอากาศมีความเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช แต่ผลผลิตต่อพื้นที่ต่ำ ผลผลิตชีวมวลส่วนใหญ่ถูกส่งออกในรูปวัตุดิบ มีการขยายพื้นที่เพาะปลูก ตลอดจนการขยายตัวทางด้านอุตสาหกรรมของประเทศ ทำให้เกิดการบุกรุกทำลายป่า ทรัพยากรธรรมชาติถูกทำลายอย่างรวดเร็ว ประกอบกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 5-6 ได้ส่งเสริมให้มีการขยายตัวทางอุตสาหกรรมเกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่าของผลิตผลการเกษตร ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาคนและพัฒนางานวิจัยเพื่อรองรับการขยายตัวทางด้านอุตสาหกรรมของประเทศ และป้องกันการสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศอย่างยั่งยืน การจัดตั้งคณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยีจึงมีเป้าหมายหลักเพื่อที่จะผลิตบุคลากรในระดับบัณฑิตศึกษา ที่เป็นสหสาขาวิชา ทั้งในระดับประกาศนียบัตร ปริญญาโท และปริญญาเอก รวมถึงการทำงานวิจัยและพัฒนา บริการวิชาการและถ่ายทอดเทคโนโลยี ทั้งนี้เพื่อที่จะแก้ปัญหาการขยายตัวทางด้านอุตสาหกรรม

การดำเนินการจัดตั้งคณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี เริ่มขึ้นในปีพ.ศ.2535 โดยมีคณะทำงานซึ่งประกอบด้วย ศ.ดร.ปรีดา วิบูลย์สวัสดิ์ เป็นประธาน รศ.ดร.ศักรินทร์ ภูมิรัตน เป็นรองประธาน และมีคณะทำงาน ได้แก่ ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร ศาสตราจารย์ ดร.มรกต ตันติเจริญ ดร.เกษรา วามะศิริ รศ.ดร.คณิต กฤษณังกูร รศ.ดร.นพดล เจียมสวัสดิ์ รศ.ดร.ทิพาพร อยู่วิทยา รศ.ดร.โสฬส สุวรรณยืน รศ.ดร.สุภาภรณ์ ชีวะธนรักษ์ รศ.ดร.สุวิช ศิริวัฒนโยธิน ผศ.ดร.สุพัฒน์พงศ์ ดำรงรัตน์ รศ.ดร.สายพิณ ไชยนันทน์ ดร.ธีราพร ชัยอรุณดีกุล และดร.วรรณา เต็มสิริพจน์

จนกระทั่งได้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาให้จัดตั้งคณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2537 และได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยให้มีการแบ่งส่วนงานภายในคณะเป็น สำนักงานคณบดี สายวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ สายวิชาการจัดการทรัพยากรชีวภาพ สายวิชาเทคโนโลยีชีวเคมี และสายวิชาเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว

คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยีในระยะแรกได้มีที่ทำการอยู่ที่คณะพลังงานและวัสดุชั้น 3 ชั้น 5 และชั้น 11 ต่อมาประมาณปลายปีพ.ศ. 2543 สายวิชาเทคโนโลยีชีวภาพและห้องปฏิบัติการGISได้ย้ายไปอยู่ที่ตึกสถาบันวิจัยพัฒนาและฝึกอบรมโรงงานต้นแบบ (EXC) วิทยาเขตบางขุนเทียน ส่วนสายวิชาที่เหลือและสำนักงานคณบดีได้ย้ายไปทั้งหมดในปีพ.ศ.2545 โดยย้ายเข้าไปอยู่ในตึกคณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี หน่วยงานที่ย้ายเข้ามาอยู่ที่ตึกคณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี ได้แก่ สำนักงานคณบดี สายวิชาเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว สายวิชาเทคโนโลยีชีวเคมี และห้องปฏิบัติการ Agriculture Technology

นอกจากหลักสูตรต่าง ๆ ที่เป็นหลักสูตรของคณะฯ แล้ว บุคลากรคณะยังได้ร่วมกับบุคลากรคณะอื่นจัดหลักสูตรที่เป็นหลักสูตรร่วม เนื่องจากในปัจจุบันศาสตร์ต่าง ๆ จำเป็นต้องมีการใช้ความรู้ในหลายด้าน เช่นหลักสูตรชีวสารสนเทศชีววิทยาระบบ (Bioinformatics) ที่สายวิชาเทคโนโลยีชีวภาพจัดร่วมกับคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ หลักสูตรการจัดการทรัพยากรชีวภาพ ในสาขาการจัดการทรัพยากรฐานชุมชน (Community Resources Management) ซึ่งร่วมมือในการจัดการเรียนการสอนกับคณะศิลปะศาสตร์ และศูนย์วิจัยและบริการอุตสาหกรรมเกษตรและอุตสาหกรรมชีวเคมี (ศกช.) เป็นต้น